Categorie:

Koolhydraten

Energiedragers

Koolhydraten zijn onze belangrijkste directe energiebron, en worden daarom ook wel als brandstof voor het lichaam gezien. Vetten worden ook gebruikt om te verbranden en zo energie op te wekken, maar die hopen zich meestal op en vormen zo een voorraadje rond onze buik, heupen en billen. Handig voor als er een tijd van schaarste aanbreekt natuurlijk, maar tegenwoordig zien we dit vet meer als iets ongewensts en vooral erg moeilijk om vanaf te komen. Terug naar de koolhydraten. Deze hebben we nodig voor directe energie. Er zijn hoofdzakelijk twee soorten te onderscheiden: enkelvoudige en meervoudige.

Enkelvoudige koolhydraten

De enkelvoudige bestaan uit één sacharide molecuul. Deze soort noemen we mono-sachariden en zijn in de volksmond ook wel bekend als (snelle) suikers.
Glucose (dextrose), fructose (fruitsuiker) en galactose (melksuiker) zijn voorbeelden van mono-sachariden. Ze hebben een zoete smaak, kunnen direct in het bloed worden opgenomen (ze hoeven niet eerst afgebroken te worden) en leveren daardoor de snelste vorm van energie voor ons lichaam. Dit soort energie is vooral goed voor onze hersen- en zenuwcellen en rode bloedlichaampjes, die geen energie uit vetten kunnen halen en afhankelijk zijn van glucose.

Tweevoudige koolhydraten

Tweevoudige koolhydraten bestaan uit twee enkelvoudige koolhydraten en worden di-sachariden genoemd. (Deze worden niet door het bloed opgenomen maar eerst door het speeksel en de dunnen darm afgebroken tot enkelvoudige.) Bijvoorbeeld, één fructose-molecuul en één glucose-molecuul vormen samen sucrose.
Lactose (melksuiker) is opgebouwd uit één galactose-molecuul en één glucose-molecuul.
Twee moleculen glucose vormen samen maltose. Deze vorm van glucose wordt het langzaamst door het lichaam opgenomen, dus moutstroop, dat hiervan gemaakt wordt, is van de snelle suikers de beste optie als het gaat om zoetmiddelen. Het wordt gewonnen uit kiemende granen en zaden.

Meervoudige koolhydraten

Meervoudige koolhydraten kunnen opgebouwd zijn uit een klein aantal (3-9) enkelvoudige koolhydraten die we oligo-sachariden noemen. Deze treffen we onder andere aan in bonen en peulvruchten.

Als meervoudige koolhydraten uit 10 of meer enkelvoudige zijn opgebouwd, heten ze poly-sachariden. Voorbeelden hiervan zijn cellulose (plantaardige vezels), pectine (onderdeel van de celwanden van planten en vruchten), zetmeel uit onder andere granen en bepaalde groenten en glycogeen (dierlijk zetmeel, voornamelijk uit orgaanvlees).

Deze complexere soorten zijn niet of nauwelijks in water oplosbaar. Het lichaam doet er langer over deze stoffen af te breken en er energie uit te halen. Dit is over het algemeen voordeliger omdat de bloedsuikerspiegel meer in balans blijft dan bij de afbraak van snelle suikers (mono-sachariden) en de energie gelijkmatig aan het lichaam afgegeven wordt in plaats van in één boost.

Is een koolhydraat-arm dieet gezond?

Waarschijnlijk kun je je nu wel voorstellen dat koolhydraten ontzettend belangrijk zijn voor het functioneren van ons lichaam. Als je ze gaat weren uit je voedingspatroon, zal je lichaam deze energie uit je spierweefsel en later zelfs uit orgaanweefsel gaan halen. Ook krijg je door een gebrek aan koolhydraten niet genoeg vitamines en mineralen binnen, met andere worden: je bouwt tekorten op, wat zijn tol voor je lichaam gaat eisen.

Natuurlijk moet je ook uitkijken dat je niet te vaak en te veel koolhydraatrijk voedsel tot je neemt, want de koolhydraten die niet worden verbrand of tijdelijk als reserve worden opgeslagen, worden omgezet in vet. Dit is de reden dat je dik wordt van het consumeren van teveel (snelle) suikers. Onthoud: Hoe complexer de koolhydraten, hoe beter voor je lichaam.

Goede bronnen van koolhydraten

De beste vorm van koolhydraten vinden we in plantaardig voedsel. Vooral groenten en volle granen zijn rijk aan meervoudige (complexe) koolhydraten.

Bekijk hieronder alle recepten die rijk zijn aan koolhydraten